علوم عقليّه ، راه‌گشا و راهنماى ما بدين معارف هستند ؛ علوم عقليّه راه صواب را از خطا نشان مىدهند . و بنابراين با اين علوم مىتوانيم به حقائق آن معارف برسيم ، و گرنه تا روز قيامت در جهل فرومانده‌ايم و چنين مىپنداريم كه أخبار و روايات را فهميده‌ايم ؛ نه چنين نيست . همانطور كه علم منطق راه صواب را از خطا از نظر هيئت جدا مىكند و نشان مىدهد كه تشكيل صغرى و كبرى در قياس اقترانى بايد به كيفيّت مخصوص در أشكال أربعه صورت گيرد تا مُنتج نتيجه باشد و گرنه نتيجه غلط به دست مىآيد ، و اين علم منافاتى با علوم شرعيّه و روايات ندارد بلكه راه‌گشا و رهنما براى تشكيل قياس در استنتاج مسائل فرعيّه و أحكام و سائر مسائل است ؛ همينطور علم فلسفه راه صواب را از خطا از نظر مادّه و متن جدا مىكند و نشان مىدهد كه مسائل برهانيّه جدا از مسائل شعرى و خطابى و جدلى و مغالطه است ، و فقط بايد به براهين تمسّك جست و از سائر موادّ احتراز جست . بنابراين علم ، عقائد متّخذهء از شرع كه از منبع حقيقت و متن واقع سرچشمه مىگيرد ، نمىتواند منافات با نتائج متّخذهء از براهين قطعيّه فلسفيّه داشته باشد ؛ و مسائل فلسفيّه نمىتواند منافات با حقائق شرعيّه داشته باشد . و بعضى ديگر از مخالفين فلسفه ، إشكال را بدين طرز عنوان مىكنند كه :